Staar (cataract)


Voor in het oog, vlak achter de pupil, zit de ooglens. Deze lens is normaal gesproken helder en doorzichtig. Daardoor kan het licht er probleemloos doorheen vallen en kunt u beelden scherp zien. Bij staar wordt de ooglens troebel. Hierdoor kan het licht het netvlies niet meer goed bereiken en gaat u waziger zien. Ook ziet u kleuren grauwer. Daarnaast kunt u dubbel zien en last hebben van fel licht en schitteringen. Wanneer dit het geval is, heeft u staar: een veel voorkomende oogaandoening.

Diagnose staar

Om staar te kunnen vaststellen, kijkt de oogarts met een zogenaamde spleetlamp naar uw oog. Door een smalle bundel licht op het oog te laten vallen, kan de arts het voorste deel van de oog bekijken. Wanneer de arts constateert dat de lens troebel is, heeft u last van staar.

Behandeling

Er zijn geen medicijnen die staar kunnen voorkomen of genezen. De enige behandeling is een operatie, waarbij de troebele lens wordt vervangen door een heldere kunstlens. Jaarlijks vinden in Nederland ongeveer 160.000 staaroperaties plaats.

Vooronderzoek

Voorafgaand aan de operatie wordt een lensmeting bij u gedaan. Aan beide ogen wordt een aantal pijnloze metingen verricht om de sterkte van de implantlens zo goed mogelijk te bepalen. De sterkte van de implantlens die tijdens de operatie in het oog wordt geplaatst, is bepalend voor de brilsterkte die na de operatie nodig is.

Let op: draagt u contactlenzen? Dan vragen wij u deze op de dag van het onderzoek uit te laten.

De nieuwe lens

Wij bieden u verschillende soorten kunstlenzen aan:

Monofocale kunstlens. De monofocale lens is de meest eenvoudige lens voor staaroperaties en wordt het vaakst gebruikt. Deze lens zorgt ervoor dat u op één afstand weer optimaal kunt zien, meestal in de verte. Deze lens wordt volledig door uw ziektekostenverzekeraar vergoed. Wanneer deze lens is geïmplanteerd, zult u nog een bril nodig hebben om ook dichtbij goed te kunnen zien. In sommige gevallen blijft ook een bril voor veraf nodig.

Multifocale kunstlens. De multifocale kunstlens zorgt er niet alleen voor dat u in de afstand weer optimaal ziet, ook dichtbij wordt het zicht gecorrigeerd. Doordat deze lens verschillende beelden tegelijkertijd op het netvlies projecteert, wordt het mogelijk om zonder bril weer optimaal te kunnen zien.

Torische kunstlens. Indien u een cilindersterkte in uw oog heeft, kan dit door middel van een torische lens worden gecorrigeerd. Op deze manier wordt zowel de staar als de cilindersterkte in het oog gecorrigeerd, waardoor u weer zonder bril kunt zien.

Torische multifocale kunstlens. Het kan voorkomen dat u niet in aanmerking komt voor een multifocale lens, omdat de cilindersterkte te hoog is. In dat geval kunt u kiezen voor een torische multifocale kunstlens. Deze lens corrigeert de oogsterkte en bovendien de cilinder.

Of uw ogen geschikt zijn voor bovengenoemde lenzen, wordt aan de hand van een uitgebreid onderzoek door de optometrist met u besproken. Indien u glaucoom, maculadegeneratie of een hoornvliesafwijking heeft, komt u niet in aanmerking voor een andere lens dan de monofocale kunstlens.

Vergoedingen

Over het algemeen wordt een staaroperatie met de monofocale kunstlens door uw ziektekostenverzekeraar vergoed. De meeste verzekeraars vergoeden de overige lenzen, de extra metingen en extra behandelingen die daarbij komen kijken echter niet. De kosten van het vooronderzoek worden over het algemeen ook niet door uw verzekeraar vergoed. Voor actuele prijzen van onze onderzoeken, kunt u onze website raadplegen. Voor meer informatie betreft vergoedingen, kunt u contact opnemen met uw eigen verzekeraar.

Garantie

Hoewel wij tijdens het vooronderzoek zo nauwkeurig mogelijk meten, kan het toch gebeuren dat er een afwijking in de meting optreedt. Ook bij een juist uitgevoerd onderzoek kan dit het geval zijn. Wij kunnen dan ook geen garantie geven dat u na de operatie weer volledig scherp zult zien zonder bril.

De operatiedag – thuis voorbereiden

Omdat u na de operatie niet zelf naar huis mag rijden, raden wij u aan een familielid of vriend mee te nemen die kan rijden. Bovendien kan de aanwezigheid van een bekende een stukje van de eventuele spanning wegnemen. Verder is het belangrijk dat u op de dag van de operatie geen make-up, gezichtscrème of foundation gebruikt. Niet alleen kunnen deze middelen de wond infecteren, ook kan de papieren doek waarmee uw gezicht wordt afgedekt door het gebruik van deze middelen gaan glijden. Trek makkelijk zittende kleding aan om zo comfortabel mogelijk de operatie in te gaan. Hoewel u operatiekleding over uw eigen kleren aan krijgt, is het mogelijk dat er betadinevlekken op uw kleding terecht komen. U kunt uw dagelijkse medicijnen, waaronder ook bloedverdunners, gewoon blijven gebruiken, tenzij de arts anders heeft geadviseerd. U hoeft voor de operatie niet nuchter te zijn en mag dan ook gewoon eten en drinken voorafgaand aan de operatie. Omdat u circa twee uur bij Opsis zult zijn, is het zeker aan te raden van tevoren goed te eten. Neemt u, naast uw Opsis pasje, uw brillenkoker mee? Tijdens de operatie en na de behandeling zal het namelijk lastig zijn de bril te dragen. Tot slot vragen wij u zo min mogelijk spullen mee te nemen, omdat u deze niet mee kunt nemen de operatiekamer in.

De operatiedag – in het ziekenhuis

Eenmaal in het ziekenhuis wordt u door een medewerker naar de voorbereidingskamer gebracht. Hier krijgt u een stoel aangeboden en worden oogdruppels in uw oog gedruppeld. Deze druppels werken verdovend en maken bovendien uw pupil wijder. Daarnaast worden er nog een aantal controles uitgevoerd, zoals een controle van uw gegevens, uw hartslag en het zuurstofpercentage in het bloed. Vervolgens wordt u klaargemaakt voor de operatie: u krijgt een operatiejas aan, een haarnet op en plastic sloffen over uw eigen schoenen heen. Indien u een gehoorapparaat draagt aan de zijde van het te behandelen oog, vragen wij u deze uit te doen. Wanneer de oogdruppels voldoende zijn ingewerkt, loopt u met een medewerker naar de operatiekamer.

In de operatiekamer

Eenmaal in de operatiekamer neemt u plaats op de stoel, waar uw gezicht steriel wordt afgedekt met een dunne papieren doek. Hierna begint de behandeling. Indien u zich niet prettig voelt of pijn heeft, vragen wij u dit direct aan te geven. Ook wanneer u de drang om te kuchen, niezen of geeuwen heeft, geeft u dit aan. Een enkele vraag stellen aan de oogarts is geen probleem, maar veel praten kan afleiden. We vragen u dan ook dit te beperken. De oogarts en het ondersteunend personeel zullen onderling wel veel praten over de behandeling. Bovendien hoort u allerlei geluiden van de aanwezige operatieapparatuur: dit is niets om u ongerust over te maken. In totaal duurt de behandeling ongeveer vijftien minuten.

 De behandeling

Omdat uw oog is verdoofd, zult u van de operatie zelf niks vernemen. Ook zult u er niks van zien, de operatie wordt namelijk via de zijkant van het oog uitgevoerd. Het oog dat niet wordt behandeld is afgedekt. Tijdens de operatie verwijdert de oogarts het troebele deel van de lens uit de kapselzak door deze met een soort stofzuigertje op te zuigen. Vervolgens wordt de vouwbare kunstlens geplaatst, welke zich vanzelf ontvouwt en vastzet. De wond die in het oog is gemaakt om de lens te vervangen, sluit zich over het algemeen weer vanzelf. In slechts een enkel geval is een hechting nodig.

Na de operatie

Na de operatie wordt uw oog afgedekt met een plastic oogdop. Dan gaat u terug naar de voorbereidingskamer en kunt u even rustig bijkomen met een kopje koffie of thee, waarna u weer naar huis mag. U zult met de dop op het oog gaan slapen.

De dag na de operatie haalt u na het ontwaken zelf de oogdop van het oog. U begint dan ook met het druppelen van het oog volgens de druppelinstructie. Op deze dag heeft u een telefonische afspraak met de optometrist om te bespreken hoe het gaat. Indien alles in orde is, hoeft u pas na enkele weken weer op controle te komen.

Wat kunt u na de operatie wel en niet doen?

Na de operatie is uw oog kwetsbaar. Er zijn dan ook een aantal zaken die wij afraden. Echter zijn er ook voldoende activiteiten die u wel gewoon mag uitvoeren:

  • U mag gedurende drie weken niet hard in het oog wrijven;
  • U mag gedurende drie weken geen oogmake-up dragen;
  • U mag de eerste week na de operatie, in verband met bacteriën, niet zwemmen in een openbaar zwembad of de zee;
  • U kunt douchen en uw haar wassen, maar houd hierbij het oog gesloten;
  • U kunt gewoon bukken, tillen en dingen van de grond rapen;
  • Huishoudelijke activiteiten en kantoorwerk kunnen probleemloos worden uitgevoerd;
  • U mag gewoon wandelen en fietsen;
  • U mag tv kijken of lezen, hoewel dit lastiger zal gaan;
  • U mag in de sauna;
  • U mag in de zon, maar bij felle zon is een zonnebril aan te raden;
  • U mag, met een afgedekt oog, onder de zonnebank;
  • Of u mag autorijden is afhankelijk van uw totale gezichtsvermogen;
  • U mag uw bril gewoon dragen, maar deze zal waarschijnlijk niet meer op de juiste sterkte zijn. Let op: pas na zes weken is uw brilsterkte betrouwbaar op te meten

Bijwerkingen van de operatie

Na de operatie heeft u een wond aan uw oog. Het kan dan ook goed zijn dat u een onprettig gevoel aan het oog heeft. U kunt verschillende bijwerkingen vernemen:

  • Het zien van bewegende vlekjes in het beeld;
  • Wazig zien;
  • Een geïrriteerd of ietwat pijnlijk gevoel aan het oog;
  • Gevoel van een zandkorrel in het oog;
  • Een tranend oog;
  • Het zien van kringen op kaarsen of lampen (met name in het donker).

Bovengenoemde bijwerkingen zijn allen onschuldig en zullen in de loop der tijd weer afnemen. Hoe lang en óf bovengenoemde bijwerkingen optreden, verschilt per persoon.

Complicaties

De kans op complicaties zijn tijdens de behandeling erg klein en komen dan ook nauwelijks voor. De complicatie die zich kan voordoen is het scheuren van het lenszakje. Het gevolg hiervan is dat de ingreep wat langer duurt en een ander soort kunstlens moet worden ingezet. Vaak heeft dit tot gevolg dat hechtingen nodig zijn. In een enkel geval is een aanvullende operatie nodig. De kans dat deze complicatie het zicht beïnvloedt, is zeer klein.

Ook na de operatie kunnen complicaties optreden. Drie dagen tot twee weken na de behandeling kan een infectie in het oog ontstaan. Dit is een ernstige complicatie en kan leiden tot verlies van het gezichtsvermogen. Gelukkig is de complicatie erg zeldzaam en komt het slechts bij één op de duizend operaties voor. Een complicatie die vaker optreedt, is het ontstaan van een wazig hoornvlies. Hierdoor ziet u wazig, maar dit zal na enkele dagen wegtrekken. Daarnaast kan een vochtophoping in het netvlies zich voordoen, ook wel cystoid macula oedeem genoemd. Dit kan over het algemeen worden behandeld met speciale oogdruppels of andere medicijnen. De kans dat het vocht in het netvlies aanwezig blijft en uw zicht hierdoor blijvend matig is, is erg klein.

Tot slot kan na een staaroperatie vertroebeling van het lenszakje van de oude lens ontstaan, waardoor de gezichtsscherpte weer vermindert. Dit is geen complicatie, maar een natuurlijk gevolg van staar en heet nastaar. Nastaar kan gemakkelijk via laserbehandeling worden behandeld.

Bij spoed buiten werktijd is de oogarts bereikbaar op ons spoednummer: 088 – 6649 699